48 terim
A
- Anlaşma belgesi
Arabuluculuk sonunda tarafların üzerinde uzlaştığı hususları gösteren ve taraflar ile arabulucu tarafından imzalanan belge. Dava şartı arabuluculukta, taraflar ve avukatları ile arabulucunun imzaladığı anlaşma belgesi şerh aranmaksızın ilam niteliğindedir.
ArabuluculukAyrıntılı bilgi
- Arabuluculuk
Tarafların, tarafsız ve bağımsız bir arabulucu eşliğinde uyuşmazlığı mahkeme dışında konuşarak çözmeye çalıştığı yöntem. Arabulucu karar vermez; tarafların kendi çözümlerini bulmasına yardımcı olur.
ArabuluculukAyrıntılı bilgi
- Ayıplı mal
Sözleşmeye, ambalajında ya da reklamında belirtilen niteliklere aykırı olan veya kullanım amacını önemli ölçüde etkileyen eksiklik taşıyan mal. Tüketici; sözleşmeden dönme, indirim, ücretsiz onarım ya da değişim haklarından birini seçebilir.
TüketiciAyrıntılı bilgi
B
- Bilirkişi
Çözümü özel ya da teknik bilgi gerektiren konularda mahkemeye rapor veren uzman. Rapora karşı süresi içinde itiraz edilebilir.
Genel
C
- Cayma hakkı
Mesafeli ya da işyeri dışında kurulan sözleşmelerde tüketicinin, gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden dönebilme hakkı. Mal satışında süre kural olarak malın teslim alındığı günden itibaren 14 gündür.
TüketiciAyrıntılı bilgi
- Cezai şart
Borcun hiç ya da gereği gibi ifa edilmemesi hâlinde ödenmesi sözleşmede önceden kararlaştırılan para veya edim.
Ticaret ve ŞirketlerAyrıntılı bilgi
D
- Dava şartı arabuluculuk
Kanunda sayılan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurulmasının zorunlu olması. Başvurmadan açılan dava, başka bir işleme gerek görülmeden usulden reddedilir.
ArabuluculukAyrıntılı bilgi
- Değer kaybı
Kazada hasar gören aracın, onarıldıktan sonra bile ikinci el piyasasında uğradığı değer düşüklüğü.
TazminatAyrıntılı bilgi
- Destekten yoksun kalma
Ölen kişinin bakım ve geçimine katkıda bulunduğu yakınlarının, bu destekten mahrum kalmaları nedeniyle isteyebildiği tazminat.
TazminatAyrıntılı bilgi
E
- Ecrimisil
Bir taşınmazı hak sahibinin izni olmadan kullanan kişinin ödemesi gereken haksız işgal tazminatı.
Gayrimenkul ve MirasAyrıntılı bilgi
- Edinilmiş mallara katılma
1 Ocak 2002’den sonra evlilik içinde karşılığı ödenerek edinilen malların, boşanmada eşler arasında kural olarak yarı yarıya paylaşılmasını öngören yasal mal rejimi.
AileAyrıntılı bilgi
H
- Haksız rekabet
Rakipler arasında ya da tedarikçi ile müşteri arasındaki ilişkileri etkileyen, aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı davranış ve ticari uygulamalar.
Ticaret ve ŞirketlerAyrıntılı bilgi
- Hizmet tespiti davası
Sigortasız ya da eksik bildirilen çalışmanın mahkeme kararıyla tespit edilip sigorta kayıtlarına işlenmesini sağlayan dava.
İş HukukuAyrıntılı bilgi
İ
- İbraname
Alacaklının alacağını aldığını ya da artık talep etmeyeceğini bildirdiği belge. İş hukukunda geçerliliği sıkı şekil şartlarına bağlıdır.
İş HukukuAyrıntılı bilgi
- İcra edilebilirlik şerhi
Arabuluculuk anlaşma belgesinin ilam gibi icraya konulabilmesi için mahkemeden alınan onay. Dava şartı arabuluculukta taraflar ve avukatlarının birlikte imzaladığı belgede şerh gerekmez.
ArabuluculukAyrıntılı bilgi
- İhbar tazminatı
Belirsiz süreli iş sözleşmesini bildirim süresine uymadan fesheden tarafın karşı tarafa ödediği, bildirim süresine ait ücret tutarındaki tazminat.
İş HukukuAyrıntılı bilgi
- İhtiyari arabuluculuk
Kanunen zorunlu olmayan uyuşmazlıklarda tarafların kendi istekleriyle arabulucuya başvurması. Tarafların serbestçe tasarruf edebileceği her özel hukuk uyuşmazlığında mümkündür.
ArabuluculukAyrıntılı bilgi
- İhtiyati haciz
Alacağın tahsilini güvenceye almak için, dava ya da takip sonuçlanmadan borçlunun mallarına geçici olarak el konulması.
Ticaret ve ŞirketlerAyrıntılı bilgi
- İstinaf
İlk derece mahkemesi kararlarının bölge adliye mahkemesince hem maddi hem hukuki yönden yeniden incelenmesini sağlayan kanun yolu. Osmaniye’deki mahkemelerin kararları Adana Bölge Adliye Mahkemesi’nde incelenir.
Genel
- İşe iade
Geçerli bir neden olmadan feshedilen iş sözleşmesinin geçersizliğinin tespiti ve işçinin işine dönmesi istemi. Fesihten itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır.
İş HukukuAyrıntılı bilgi
- İştirak nafakası
Velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılmak için ödediği nafaka.
AileAyrıntılı bilgi
- İtirazın iptali
Ödeme emrine itiraz edilmesi üzerine duran icra takibinin devamı için alacaklının genel mahkemede açtığı dava.
Ticaret ve ŞirketlerAyrıntılı bilgi
K
- Kambiyo senedi
Çek, bono (emre muharrer senet) ve poliçe. Bu senetlere dayanan alacaklar için icra hukukunda kambiyo senetlerine özgü, daha hızlı bir takip yolu vardır.
Ticaret ve ŞirketlerAyrıntılı bilgi
- Kıdem tazminatı
En az bir yıl çalışmış işçiye, kanunda sayılan fesih ve ayrılma hâllerinde her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden ödenen tazminat.
İş HukukuAyrıntılı bilgi
- Kısmi dava
Alacağın yalnızca bir bölümünün istendiği dava. 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun ile belirsiz alacak davası kaldırılmış, kısmi davada talebin bir defaya mahsus artırılabilmesi düzenlenmiştir.
Genel
- Koruma kararı
Şiddete uğrayan ya da uğrama tehlikesi bulunan kişiler için 6284 sayılı Kanun uyarınca aile mahkemesi veya kolluk tarafından verilen önleyici ve koruyucu tedbirler.
AileAyrıntılı bilgi
M
- Maluliyet
Kaza veya hastalık sonucu kişinin çalışma gücünde ortaya çıkan kalıcı kayıp. Oranı sağlık kurulu raporuyla belirlenir ve tazminat hesabının temelini oluşturur.
TazminatAyrıntılı bilgi
- Menfi tespit davası
Kişinin, kendisinden istenen bir borcun bulunmadığının mahkemece tespitini istediği dava.
Ticaret ve ŞirketlerAyrıntılı bilgi
- Mirasçılık belgesi
Veraset ilamı. Ölen kişinin yasal mirasçılarını ve paylarını gösteren, noter ya da sulh hukuk mahkemesince verilen belge.
Gayrimenkul ve MirasAyrıntılı bilgi
- Mirasın reddi
Mirasçının mirası kabul etmediğini sulh hukuk mahkemesine beyan etmesi. Yasal mirasçılar için süre, ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç aydır.
Gayrimenkul ve MirasAyrıntılı bilgi
- Mobbing
İşyerinde bir çalışanı yıldırmak, dışlamak ya da işten ayrılmaya zorlamak amacıyla sistematik ve süreklilik gösteren psikolojik taciz.
İş HukukuAyrıntılı bilgi
- Muris muvazaası
Miras bırakanın, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla aslında bağışladığı bir taşınmazı satış gibi göstererek devretmesi. Diğer mirasçılar tapu iptali ve tescil isteyebilir.
Gayrimenkul ve MirasAyrıntılı bilgi
O
- Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu)
Paylı veya elbirliği mülkiyetindeki bir malın aynen bölünmesi ya da satılarak bedelinin paydaşlara dağıtılması için açılan dava. Dava öncesinde arabulucuya başvurmak zorunludur.
Gayrimenkul ve MirasAyrıntılı bilgi
Ö
- Ödeme emri
İcra takibi başlatıldığında borçluya gönderilen ve borcu ödemesini ya da süresi içinde itiraz etmesini bildiren belge.
Ticaret ve ŞirketlerAyrıntılı bilgi
- Önalım (şufa) hakkı
Paylı mülkiyette bir paydaşın payını üçüncü kişiye satması hâlinde diğer paydaşların aynı bedelle o payı öncelikle satın alma hakkı.
Gayrimenkul ve MirasAyrıntılı bilgi
S
- Saklı pay
Miras bırakanın vasiyet ya da bağışla ortadan kaldıramayacağı, altsoy, ana-baba ve eş için kanunla korunan miras payı.
Gayrimenkul ve MirasAyrıntılı bilgi
- Sigorta Tahkim Komisyonu
Sigorta şirketleri ile sigortalılar ve zarar görenler arasındaki uyuşmazlıkları mahkemeye göre daha kısa sürede karara bağlayan uzman hakem kurulu.
TazminatAyrıntılı bilgi
- Son tutanak
Arabuluculuk sürecinin sonunda arabulucunun düzenlediği ve sürecin anlaşmayla mı, anlaşmazlıkla mı bittiğini gösteren tutanak. Dava şartı arabuluculukta dava dilekçesine eklenir.
ArabuluculukAyrıntılı bilgi
T
- Tahliye taahhüdü
Kiracının, kiralananı belirli bir tarihte boşaltacağını yazılı olarak üstlendiği belge. Kira sözleşmesinin kurulmasından sonra verilmiş olmalıdır.
Gayrimenkul ve MirasAyrıntılı bilgi
- Tapu iptali ve tescil
Tapu kaydının hukuka aykırı biçimde oluştuğu iddiasıyla kaydın iptal edilip gerçek hak sahibi adına tescilinin istendiği dava.
Gayrimenkul ve MirasAyrıntılı bilgi
- Tedbir nafakası
Boşanma davası süresince, geçimini sağlayamayan eş ve çocuklar için hâkimin dava boyunca ödenmesine hükmettiği geçici nafaka.
AileAyrıntılı bilgi
- Temyiz
Bölge adliye mahkemesi kararlarının Yargıtay tarafından hukuka uygunluk yönünden incelenmesini sağlayan kanun yolu.
Genel
- Tenkis
Miras bırakanın saklı paylı mirasçıların payını zedeleyen tasarruflarının, saklı payı karşılayacak ölçüde indirilmesi.
Gayrimenkul ve MirasAyrıntılı bilgi
- Tüketici hakem heyeti
Belirli bir değerin altındaki tüketici uyuşmazlıklarına bakan, başvurusu ücretsiz idari kurul. 2026 yılı için üst sınır 186.000 TL’dir.
TüketiciAyrıntılı bilgi
V
- Vekâletname
Avukatın müvekkilini temsil yetkisini gösteren, noterde düzenlenen belge. Dava ve takip yetkilerinin kapsamı vekâletnamede yazılır.
GenelAyrıntılı bilgi
- Velayet
Ergin olmayan çocuğun bakımı, eğitimi ve temsili konusunda anne ve babaya tanınan hak ve yükümlülükler. Boşanmada çocuğun üstün yararına göre belirlenir.
AileAyrıntılı bilgi
Y
- Yoksulluk nafakası
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan ve kusuru daha ağır olmayan eşe, diğer eşin mali gücü oranında ödenen nafaka.
AileAyrıntılı bilgi
Z
- Zamanaşımı
Belirli bir süre geçtikten sonra alacağın dava yoluyla istenememesi sonucunu doğuran süre. Borçlu zamanaşımı savunmasında bulunursa alacak hükmen tahsil edilemez.
Genel
Bu terim sözlükte yok. Sorunuzu iletin.