Gayrimenkul ve Miras
Mirasın Reddi: Süre, Usul ve Sonuçları
Borçlu ölen bir yakınınızın mirasını reddetmek için üç aylık süreniz var. Reddin nasıl yapılacağını, hükmen reddi ve reddin sonuçlarını açıklıyoruz.
Av. Ayşe TaştepeTaştepe Hukuk · Osmaniye
2 dk okuma
Kısaca
- Yasal mirasçılar ölümü öğrenmeden itibaren 3 ay içinde mirası reddedebilir.
- Ret beyanı, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine yapılır.
- Ölen kişinin ödemeden aciz olduğu açıkça belliyse miras reddedilmiş sayılır.
- Terekedeki malları sahiplenmek ya da satmak mirası kabul anlamına gelebilir.
Mirası neden reddetmek gerekir?
Mirasçılar, miras bırakanın ölümüyle birlikte terekenin yalnızca mallarını değil, borçlarını da kazanır. Mirası reddetmeyen mirasçılar terekenin borçlarından kişisel olarak ve birlikte (müteselsilen) sorumludur. Borçların malvarlığından fazla olduğu durumlarda mirasın süresi içinde reddedilmesi, mirasçının kendi malvarlığını korur.
Süre ne zaman başlar?
Mirasçının daha önce mirasçı olduğunu bilmediği ispat edilirse süre, mirasçılığını öğrendiği tarihten başlar. Süre, önemli sebeplerin varlığı hâlinde sulh hâkimi tarafından uzatılabilir veya yeniden verilebilir. Süre içinde reddetmeyen mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kazanmış olur.
Ret nasıl yapılır?
Ret, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine sözlü ya da yazılı beyanla yapılır. Beyanın kayıtsız ve şartsız olması gerekir. Mahkeme ret beyanını bir tutanağa geçirir ve kayda alır. Uygulamada beyan çoğunlukla bir dilekçeyle yapılır ve mahkeme tarafından “reddi miras” kararı verilir.
Mirasçılardan biri mirası reddederse, onun payı kendi altsoyuna geçer. Bu nedenle borçlu bir terekede, reddeden mirasçının çocuklarının da mirası reddetmesi gerekebilir. Tüm yasal mirasçıların reddi hâlinde tereke, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.
Hükmen ret
Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aciz olduğu açıkça belli ya da resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Bu durumda süreye bağlı olmaksızın mirasçılar, terekenin borca batık olduğunun tespiti için dava açabilir. Alacaklılar tarafından başlatılan takiplerde de hükmen ret savunması ileri sürülebilir.
Ret süresi içinde terekenin işlerine karışan, olağan yönetim dışındaki işlemleri yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendine mal eden mirasçı, mirası reddetme hakkını kaybedebilir. Ret kararından önce terekedeki araç, para ya da eşyaya dokunulmaması önerilir.
Alternatif: resmî defter tutulması
Terekenin borca batık olup olmadığı belli değilse, mirasçılar ret süresi içinde resmî defter tutulmasını isteyebilir. Bu yolla terekenin malları ve borçları resmî olarak tespit edilir; mirasçı defterin tamamlanmasından sonra mirası kabul ya da ret konusunda karar verir.
Sık sorulan sorular
Mirası reddedersem ölen yakınımın sigortasından aylık alabilir miyim?
Evet. SGK’dan bağlanan ölüm aylığı ve hayat sigortası tazminatları gibi haklar mirasa dahil değildir; mirası reddeden kişi bu haklardan yararlanmaya devam edebilir.
Mirasın bir kısmını reddedebilir miyim?
Hayır. Ret, terekenin tamamı için yapılır; yalnızca borçların ya da belirli malların reddi mümkün değildir.
Mirası reddettikten sonra geri alabilir miyim?
Ret beyanı kural olarak geri alınamaz. Ancak irade sakatlığı (yanılma, aldatma, korkutma) gibi hâllerde reddin iptali gündeme gelebilir.
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Süreler, oranlar ve parasal sınırlar mevzuat değişiklikleriyle güncellenebileceğinden işlem yapmadan önce somut durumunuzu bir avukatla değerlendirin.
Yazar
Av. Ayşe Taştepe
Atatürk Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Avukatlığa Erzurum Barosu’nda başladı, mesleğini Osmaniye’de sürdürüyor. 2022–2023 döneminde Osmaniye Barosu Denetleme Kurulu üyeliği yaptı; Arabulucular Siciline kayıtlı arabulucudur.
