İşe İade Davası: Şartlar, Süreler ve Sonuçlar

İş güvencesi kimleri kapsar?

4857 sayılı İş Kanunu’nun iş güvencesi hükümleri, her işçiyi değil belirli şartları taşıyan işçileri korur. İşe iade davası açabilmek için şu şartların birlikte bulunması gerekir:

• İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışması (aynı işverenin aynı iş kolundaki işyerleri birlikte hesaplanır),
• İşçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması,
• Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışılması,
• İşçinin işletmenin bütününü yöneten işveren vekili ya da yardımcısı olmaması.

Bu şartları taşıyan işçinin sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden, davranışlarından ya da işletme, işyeri veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebep göstermek zorundadır.

Geçerli fesih için usul şartları

Feshin geçerli sayılması için yalnızca sebebin varlığı yetmez; usule de uyulmalıdır. Fesih bildirimi yazılı yapılmalı ve sebebi açık ve kesin bir şekilde gösterilmelidir. İşçinin davranışı veya verimiyle ilgili nedenlerle fesihte, işçiye yöneltilen iddialara karşı savunması alınmadan sözleşme feshedilemez.

Uygulamada en sık rastlanan hatalar; fesih bildiriminde “performans düşüklüğü” gibi genel ifadelerle yetinilmesi, savunma alınmaması ve işletmesel nedenlerle fesihte feshin son çare olarak uygulanmamasıdır. İşveren, feshin geçerli sebebe dayandığını ispatla yükümlüdür.

Süreç adım adım

1. Fesih tarihini belirleyin: Bir aylık süre, fesih bildiriminin işçiye tebliğ edildiği günden başlar. Bildirim tarihini ve size verilen belgeleri saklayın.
2. Arabulucuya başvurun: İşyerinin ya da işverenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna bir ay içinde başvurulur. Bu süre hak düşürücüdür.
3. Toplantıya hazırlanın: İşe dönmek mi yoksa tazminatlarla ayrılmak mı istediğinize önceden karar verin. Arabuluculukta işe başlatma ya da işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti konusunda anlaşma yapılabilir.
4. Dava açın: Anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.

Mahkeme feshi geçersiz bulursa

Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse kararla birlikte işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti de belirlenir:

İşçi süresi içinde işverene başvurmazsa fesih geçerli bir fesih gibi sonuç doğurur. İşçi işe başlatılırsa daha önce ödenen kıdem ve ihbar tazminatı, boşta geçen süre ücretinden mahsup edilir.

Sık sorulan sorular