Tazminat
Trafik Kazasında Tazminat: Sigortaya Başvuru ve Dava
Trafik kazasından sonra hangi zararlar istenebilir, sigorta şirketine nasıl başvurulur, dava ve Sigorta Tahkim Komisyonu arasında nasıl seçim yapılır?
Av. Ayşe TaştepeTaştepe Hukuk · Osmaniye
2 dk okuma
Kısaca
- Dava açmadan önce zorunlu trafik sigortası şirketine yazılı başvuru yapılmalıdır.
- Şirket 15 gün içinde ödeme yapmaz ya da teklif yetersiz kalırsa dava veya tahkim yolu açılır.
- Zamanaşımı öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıldır.
- Trafik kazası tazminatında arabuluculuk dava şartı değildir.
Hangi zararlar istenebilir?
Trafik kazası sonucu uğranılan zararlar, kazanın türüne göre farklılık gösterir:
- Maddi hasarlı kazalarda: Araç onarım bedeli, değer kaybı, ikame araç gideri ve aracın kullanılamadığı süredeki kazanç kaybı.
- Yaralanmalı kazalarda: Tedavi giderleri, geçici iş göremezlik, kalıcı maluliyet nedeniyle çalışma gücü kaybı, bakıcı gideri ve manevi tazminat.
- Ölümlü kazalarda: Cenaze giderleri, ölenin desteğinden yoksun kalan yakınlar için destekten yoksun kalma tazminatı ve yakınlar için manevi tazminat.
Sigorta şirketi, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında poliçe limitleriyle sınırlı olarak sorumludur; manevi tazminat bu sigortanın kapsamında değildir. Manevi tazminat ve limiti aşan zararlar için sürücü ve araç işleteni sorumludur.
Sigorta şirketine başvuru
Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi uyarınca, zarar gören dava açmadan veya tahkime gitmeden önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapmak zorundadır. Başvuruya şu belgelerin eklenmesi önerilir:
- Kaza tespit tutanağı ya da kolluk tutanakları,
- Ekspertiz raporu, onarım faturaları ve araç ruhsatı,
- Sağlık raporları, epikriz ve maluliyet raporu,
- Gelir belgeleri ve ölüm hâlinde mirasçılık belgesi.
Şirket, başvurudan itibaren on beş gün içinde yanıt vermez ya da talebi kısmen veya tamamen reddederse dava ya da Sigorta Tahkim Komisyonu yolu açılır.
Dava mı, tahkim mi?
Sigorta şirketine karşı mahkemede dava açılabileceği gibi, Sigorta Tahkim Komisyonu’na da başvurulabilir. Tahkimde dosyalar uzman hakemlerce genellikle daha kısa sürede karara bağlanır. Sürücü ve işletene karşı manevi tazminat talebi ise mahkemede ileri sürülür. Hangi yolun seçileceği; talebin tutarına, delil durumuna ve karşı tarafların sayısına göre değerlendirilmelidir.
Kusur ve maluliyet
Tazminatın miktarını belirleyen iki önemli unsur kusur oranı ve maluliyet oranıdır. Kaza tespit tutanağındaki kusur değerlendirmesi kesin değildir; mahkeme bilirkişi incelemesiyle kusur oranını yeniden belirleyebilir. Maluliyet oranı ise yetkili hastanelerden alınan sağlık kurulu raporlarıyla, gerektiğinde Adli Tıp Kurumu incelemesiyle tespit edilir.
Sigorta şirketinin ödeme teklifiyle birlikte imzalatılan belgelerde “başka hiçbir talebim kalmamıştır” gibi ifadeler bulunabilir. Teklifin tüm zarar kalemlerini karşılayıp karşılamadığı, imzadan önce değerlendirilmelidir.
Sık sorulan sorular
Kazaya karışan araçta yolcuydum; kimden tazminat isterim?
Yolcular, kusur oranlarına göre hem bulundukları aracın hem de karşı aracın sürücüsü, işleteni ve trafik sigortacısından tazminat isteyebilir. Yolcunun kendi kusuru yoksa tazminattan indirim yapılmaz.
Karşı aracın sigortası yoksa ne olur?
Sigortasız ya da kimliği belirlenemeyen araçların neden olduğu bedeni zararlar, Güvence Hesabı’ndan talep edilebilir. Maddi hasar ise doğrudan sürücü ve işletenden istenir.
Ceza davası sonuçlanmadan tazminat davası açılabilir mi?
Evet. Tazminat davası ceza davasından bağımsızdır. Ancak ceza dosyasındaki kusur raporu ve deliller tazminat davasında da önemli rol oynar.
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Süreler, oranlar ve parasal sınırlar mevzuat değişiklikleriyle güncellenebileceğinden işlem yapmadan önce somut durumunuzu bir avukatla değerlendirin.
Yazar
Av. Ayşe Taştepe
Atatürk Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Avukatlığa Erzurum Barosu’nda başladı, mesleğini Osmaniye’de sürdürüyor. 2022–2023 döneminde Osmaniye Barosu Denetleme Kurulu üyeliği yaptı; Arabulucular Siciline kayıtlı arabulucudur.
